İslamiyet Öncesi Türk Tarihi Ders Notu

Hızlı Tekrar

Sınav öncesi ilk turda aşağıdaki temel bilgileri netleştir. Ardından ayrıntılı konu özetine geç.

Türk adıTürk adını devlet adı olarak kullanan ilk siyasi teşkilat Göktürklerdir.

Orhun YazıtlarıII. Göktürk döneminin Türkçe yazılı kaynakları arasında yer alır.

KutHükümdarlık yetkisinin ilahî kaynaklı kabul edilmesiyle ilişkilidir.

TöreToplumsal ve siyasi hayatı düzenleyen hukuk kuralları bütünüdür.

KurultayDevlet meselelerinin görüşüldüğü danışma meclisidir.

İkili teşkilatÜlkenin doğu ve batı kanatları hâlinde yönetilmesi esasına dayanabilir.

UygurlarYerleşik yaşam, şehir kültürü, sanat ve yazılı kültür bakımından öne çıkar.

Onlu sistemMete Han ile ilişkilendirilen askerî teşkilatlanma modelidir.

Başlıkları olay-kavram-sonuç ilişkisiyle birlikte çalış. Sadece tarih veya isim ezberine sıkışma.

Bumin Kağan ve İstemi Yabgu ilk dönem teşkilatlanmasının önemli isimleridir.
Türk adını devlet adı olarak kullanan ilk siyasi teşkilat kabul edilir.
II. Göktürk döneminde Bilge Kağan, Kültigin ve Tonyukuk öne çıkar.
Orhun Yazıtları yönetim, millet ve bağımsızlık düşüncesi açısından temel kaynaklardandır.

Yerleşik şehir hayatı ve tarımsal üretim önceki bozkır devletlerinden daha belirgin hâle gelmiştir.
Maniheizm ve Budizm kültür ve sanat hayatını etkilemiştir.
Kâğıt, matbaa, yazılı kültür ve kitap üretimiyle ilişkilendirilen gelişmiş bir çevre oluşturmuşlardır.
Duvar resmi, minyatür ve tapınak mimarisi Uygur sanatında dikkat çeker.

ÖSYM tipi sorularda seçenekleri ayıran küçük farkları aynı tabloda gör.

Kavram	Doğru Anlam	Karıştırma
Kut	Hükümdarlık yetkisinin ilahî meşruiyeti.	Sınırsız ve denetimsiz yönetim anlamına gelmez.
Töre	Hukuk ve toplumsal düzen kuralları.	Sadece hükümdarın tek başına çıkardığı yazılı kanun değildir.
Kurultay	Devlet işlerinin görüşüldüğü danışma meclisi.	Modern anlamda egemenliği tamamen elinde tutan parlamento değildir.
Yabgu	Özellikle batı kanadında görülen yüksek yönetim unvanı.	Kağanla tamamen eş ve bağımsız hükümdar olarak düşünülmemelidir.
Balbal	Ölen kişinin hayattayken öldürdüğü düşmanları temsil eden taşlarla ilişkilendirilir.	Mezarın kendisi değildir.

Son tekrar cümlesi

Göktürk = Türk adı • Orhun = II. Göktürk • Uygur = yerleşik kültür. Yönetimde kut yetkiyi, töre hukuku, kurultay danışmayı hatırlatsın.

Notu bitirdikten sonra aynı konunun sorularına geç. Yanlış yaptığın başlığı yeniden bu nottan kontrol et.