Osmanlı Ekonomi ve Maliye Ders Notu

Hızlı Tekrar

Sınav öncesi ilk turda aşağıdaki temel bilgileri netleştir. Ardından ayrıntılı konu özetine geç.

Miri araziMülkiyeti devlete ait toprakların önemli bölümünü ifade eder.

DirlikGelirine göre has, zeamet ve tımar gibi bölümlere ayrılır.

TımarVergi gelirinin hizmet karşılığında sipahiye tahsis edildiği sistemdir.

İltizamVergi toplama hakkının belirli bedel karşılığında mültezime verilmesidir.

MalikâneVergi kaynağının ömür boyu işletilmesine dayanan uygulamadır.

NarhTemel mal ve hizmetlerde fiyat denetimi uygulamasıdır.

LoncaEsnaf ve zanaatkârların üretim, kalite ve dayanışma örgütlenmesidir.

KapitülasyonYabancı tüccarlara tanınan ticari ve hukuki ayrıcalıklardır.

Başlıkları olay-kavram-sonuç ilişkisiyle birlikte çalış. Sadece tarih veya isim ezberine sıkışma.

Miri arazi sistemi tarımsal üretim ile vergi düzenini devlet denetiminde tutmayı amaçladı.
Çift-hane düzeni köylü üretimi ve vergi yükümlülüğü açısından önemlidir.
Dirlik sistemi taşra askerî yapısı ile mali yapıyı birbirine bağladı.
Tımar sahibinin toprağın mutlak maliki olmadığı vurgulanmalıdır.

Öşür, haraç, cizye ve örfî vergiler farklı statü ve üretim biçimleriyle ilişkilidir.
İltizam sistemi nakit gelir ihtiyacının arttığı dönemlerde yaygınlaştı.
Malikâne sistemi iltizamın uzun süreli biçimlerinden biridir.
Düyun-u Umumiye 19. yüzyıl borç krizinin mali bağımsızlık üzerindeki etkisini gösterir.

Loncalar üretim standartları, meslek eğitimi ve dayanışmada rol oynadı.
Narh uygulaması fiyat ve piyasa denetimi aracı olarak kullanıldı.
Kervansaray, han, bedesten ve çarşılar ticaret hayatının mekânsal unsurlarıdır.
Kapitülasyonlar zamanla Osmanlı ekonomisinde dış rekabet ve ayrıcalık sorunları doğurdu.

ÖSYM tipi sorularda seçenekleri ayıran küçük farkları aynı tabloda gör.

Kavram	Doğru Anlam	Karıştırma
Tımar	Hizmet karşılığı vergi geliri tahsisi.	Toprak mülkiyeti devri değildir.
İltizam	Vergi toplama hakkının açık artırma/bedel karşılığı devri.	Tımarla aynı sistem değildir.
Malikâne	Ömür boyu iltizam benzeri işletme.	Özel mülk hâline gelmek zorunda değildir.
Narh	Fiyat denetimi.	Vergi türü değildir.
Lonca	Esnaf örgütü.	Askerî teşkilat değildir.

Son tekrar cümlesi

Tımar = hizmet karşılığı gelir • İltizam = vergi toplama hakkı • Malikâne = uzun süreli/ömür boyu işletme • Narh = fiyat.

Notu bitirdikten sonra aynı konunun sorularına geç. Yanlış yaptığın başlığı yeniden bu nottan kontrol et.