KPSS • AGS • Tarih Hızlı Tekrar

Atatürk Dönemi İç Politika Ders Notu

Atatürk dönemi siyasi partiler, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, Şeyh Sait, Takrir-i Sükûn, Serbest Cumhuriyet Fırkası ve Menemen Olayı için KPSS notu.

8 kritik bilgiHızlı tekrar kutusu
3 bölümKonu başlıkları
5 kavramKarıştırılan noktalar
Not → TestDoğrudan soru çözümüne geç

Hızlı Tekrar

Sınav öncesi ilk turda aşağıdaki temel bilgileri netleştir. Ardından ayrıntılı konu özetine geç.

Halk FırkasıMillî Mücadele sonrası siyasi örgütlenmenin iktidar partisi olarak kurumsallaştı.
TCF1924’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu.
Şeyh Sait1925 ayaklanması iç güvenlik ve rejim tartışmalarını etkiledi.
Takrir-i Sükûn1925’te hükûmete geniş güvenlik yetkileri tanıdı.
SCF1930’da Serbest Cumhuriyet Fırkası kuruldu.
Fethi OkyarSerbest Cumhuriyet Fırkası’nın kurucusudur.
Menemen1930’daki olay laik Cumhuriyet düzenine yönelik önemli tehdit olarak görüldü.
Çok partili hayatAtatürk dönemindeki denemeler kalıcı olmasa da siyasi çoğulculuk arayışını gösterdi.

Konu Özeti

Başlıkları olay-kavram-sonuç ilişkisiyle birlikte çalış. Sadece tarih veya isim ezberine sıkışma.

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

  • Kazım Karabekir, Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy gibi isimlerin yer aldığı muhalefet partisidir.
  • Ekonomide liberal eğilimler ve yerinden yönetim vurguları bulunuyordu.
  • Şeyh Sait İsyanı sonrası siyasi ortam sertleşti.
  • Parti 1925’te kapatıldı.

Şeyh Sait ve Takrir-i Sükûn

  • Ayaklanma Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da güvenlik sorunu yarattı.
  • Takrir-i Sükûn Kanunu hükûmete geniş yetkiler verdi.
  • İstiklal Mahkemeleri yeniden aktif rol üstlendi.
  • Bu dönem çok partili hayata geçiş denemesinin kesintiye uğramasına yol açtı.

Serbest Cumhuriyet Fırkası

  • 1930’da ekonomik ve siyasi ortamı canlandırmak amacıyla kontrollü muhalefet denemesi olarak ortaya çıktı.
  • Fethi Okyar liderliğinde kısa sürede geniş ilgi gördü.
  • Rejim karşıtı unsurların parti çevresinde görünür olması gerginliği artırdı.
  • Parti kendini feshetti; kısa süre sonra Menemen Olayı yaşandı.

Karıştırılan Kavramlar

ÖSYM tipi sorularda seçenekleri ayıran küçük farkları aynı tabloda gör.

KavramDoğru AnlamKarıştırma
TCF1924 muhalefet partisi.1930 SCF değildir.
Takrir-i Sükûn1925 güvenlik kanunu.Anayasa değildir.
SCF1930 muhalefet partisi.Terakkiperver değildir.
Menemen1930 rejim karşıtı olay.Şeyh Sait ile aynı olay değildir.
Çok partili denemeMuhalefet partilerinin kurulması.Cumhuriyetin sona ermesi anlamına gelmez.

Akılda Kalsın

Son tekrar cümlesi

1924 TCF • 1925 Şeyh Sait + Takrir-i Sükûn • 1930 SCF + Menemen.

Konuyu Pekiştir: Testini Çöz

Notu bitirdikten sonra aynı konunun sorularına geç. Yanlış yaptığın başlığı yeniden bu nottan kontrol et.