KPSS • AGS • Tarih Hızlı Tekrar

Ekonomi Alanında Yapılan İnkılaplar Ders Notu

İzmir İktisat Kongresi, aşarın kaldırılması, Kabotaj, Teşvik-i Sanayi, devletçilik, sanayi planları ve Atatürk dönemi ekonomik kurumları için KPSS notu.

8 kritik bilgiHızlı tekrar kutusu
3 bölümKonu başlıkları
5 kavramKarıştırılan noktalar
Not → TestDoğrudan soru çözümüne geç

Hızlı Tekrar

Sınav öncesi ilk turda aşağıdaki temel bilgileri netleştir. Ardından ayrıntılı konu özetine geç.

İzmir İktisat Kongresi1923’te yeni devletin ekonomik hedeflerini belirlemeye yönelik toplandı.
Misak-ı İktisadiMillî ekonomi ve ekonomik bağımsızlık hedefleriyle ilişkilidir.
Aşar1925’te kaldırılarak köylü üzerindeki önemli vergi yüklerinden biri sona erdirildi.
Kabotaj1926’da Türk limanları arasındaki taşıma hakkı Türk vatandaşlarına bırakıldı.
Teşvik-i SanayiÖzel girişimi ve sanayileşmeyi destekleyen düzenlemeler yapıldı.
1929 BunalımıDevletin ekonomide daha aktif rol almasını hızlandırdı.
Devletçilik1930’larda sanayi yatırımlarında devlet öncülüğünü güçlendirdi.
Sanayi planlarıPlanlı devlet yatırımlarıyla temel sanayi alanlarında üretim kapasitesi artırılmaya çalışıldı.

Konu Özeti

Başlıkları olay-kavram-sonuç ilişkisiyle birlikte çalış. Sadece tarih veya isim ezberine sıkışma.

1923-1929 yaklaşımı

  • İzmir İktisat Kongresi millî ve bağımsız ekonomi hedefini vurguladı.
  • Özel girişim desteklendi ve yabancı sermayeye millî çıkarlar çerçevesinde yaklaşım benimsendi.
  • İş Bankası gibi kurumlar millî sermaye birikimine katkı sağladı.
  • Aşarın kaldırılması tarım kesimi açısından önemli rahatlama sağladı.

Kabotaj ve sanayileşme

  • Kabotaj Kanunu deniz taşımacılığında ekonomik egemenliği güçlendirdi.
  • Teşvik-i Sanayi Kanunu özel sanayi yatırımlarını destekledi.
  • Demiryollarının millîleştirilmesi ve yeni hatların yapılması iç pazar bütünleşmesini güçlendirdi.
  • 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı özel sektörün sınırlı sermaye gücünü daha görünür hâle getirdi.

Devletçilik dönemi

  • Merkez Bankası ve sanayi bankaları ekonomik kurumlaşmayı destekledi.
  • Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı temel tüketim ve ara malı üretimine yöneldi.
  • Sümerbank ve Etibank sanayi ve madencilik yatırımlarında öne çıktı.
  • Devletçilik özel mülkiyeti kaldırmadan kamu yatırımlarına öncülük etme yaklaşımıydı.

Karıştırılan Kavramlar

ÖSYM tipi sorularda seçenekleri ayıran küçük farkları aynı tabloda gör.

KavramDoğru AnlamKarıştırma
AşarTarım ürünleri üzerinden alınan vergi.Gümrük vergisi değildir.
KabotajYurt içi deniz taşımacılığı hakkı.Kapitülasyonla aynı değildir.
DevletçilikDevletin aktif yatırımcı-düzenleyici rolü.Tam devlet mülkiyetine dayalı sistem değildir.
İzmir İktisatEkonomik hedef kongresi.Lozan konferansı değildir.
Sanayi PlanıPlanlı sanayileşme aracı.Siyasi parti programı değildir.

Akılda Kalsın

Son tekrar cümlesi

1923 İzmir = hedef • 1925 aşar • 1926 kabotaj • 1929 kriz • 1930’lar devletçilik ve sanayi planları.

Konuyu Pekiştir: Testini Çöz

Notu bitirdikten sonra aynı konunun sorularına geç. Yanlış yaptığın başlığı yeniden bu nottan kontrol et.