DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi Çöz

Q: DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi kaç sorudan oluşuyor?

DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi toplam 20 sorudan oluşmaktadır.

Q: DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi çözümlü mü?

Evet. Bu testte 20 soru için açıklamalı çözüm bulunmaktadır.

DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi testinde 20 soru bulunmaktadır.

1. Soru

Hicri I. yüzyılda Müslümanlar arasında insanın davranışlarını özgür iradesiyle gerçekleştirip gerçekleştirmediği tartışılmaya başlanmıştır. Bu tartışmalarda bir grup, insanın fiilleri üzerinde gerçek anlamda belirleyici bir iradesinin bulunmadığını, onun davranışlarında zorunlu olduğunu ileri sürmüştür.
Bu yaklaşım aşağıdaki ekollerden hangisiyle ilişkilidir?

A) Mürcie

B) Kaderiyye

C) Cebriyye

D) Mutezile

E) Maturidilik

Çözümü Gör

Çözüm

Cebriyye, insan iradesini oldukça sınırlayan ve insanın fiillerinde zorunlu olduğu düşüncesini öne çıkaran erken dönem kelami eğilimdir. “Cebr” kavramı da zorlama ve zorunluluk anlamıyla bu anlayışın temelini oluşturur.

2. Soru

Bir kelamcı, “İnsan yaptığı davranışların gerçek faili değildir. Yapıp ettikleri üzerinde bağımsız bir seçim gücünden söz edilemez.” görüşünü savunmaktadır.
Bu görüşün aşağıdaki kavramlardan hangisine yaptığı vurgu daha belirgindir?

A) Cebr

B) Kesb

C) İrca

D) Tahkim

E) El-menzile

Çözümü Gör

Çözüm

Cebr anlayışı, insan fiillerinde zorunluluğu öne çıkarır. İnsanın tercih ve özgürlük alanını son derece sınırlayan bu yaklaşım Cebriyye ile özdeşleşmiştir.

3. Soru

Bir öğrenci, Cebriyye anlayışına yönelik şu eleştiriyi yapmıştır:
“İnsan gerçekten tercih yapamıyorsa yaptığı kötülüklerden sorumlu tutulmasının anlamı açıklanmakta güçlük yaşanır.”
Öğrencinin eleştirisi aşağıdaki problemlerden hangisine yöneliktir?

A) İlahi sıfatların sayısına

B) İnsan özgürlüğü ile ahlaki sorumluluk arasındaki ilişkiye

C) Nübüvvetin gerekliliğine

D) Kur’an’ın toplanmasına

E) Ahiret hayatının mahiyetine

Çözümü Gör

Çözüm

İnsan iradesinin tamamen reddedilmesi, kişinin davranışlarından nasıl sorumlu tutulacağı problemini gündeme getirir. Bu nedenle özgürlük ve sorumluluk ilişkisi kelamın temel tartışma alanlarından biri olmuştur.

4. Soru

Erken dönem kelam tartışmalarında bir başka grup ise insanın davranışlarında gerçek bir tercih sahibi olduğunu vurgulamış ve insan sorumluluğunu açıklarken özgür iradeye geniş bir alan tanımıştır.
Bu yaklaşım aşağıdaki ekollerden hangisiyle ilişkilidir?

A) Cebriyye

B) Kaderiyye

C) Mürcie

D) Eşarilik

E) Haricilik

Çözümü Gör

Çözüm

Kaderiyye, insanın irade ve sorumluluğunu güçlü biçimde vurgulayan erken dönem kelami eğilimlerden biridir. Bu yönüyle Cebriyye’nin insan fiillerine ilişkin yaklaşımının karşı kutbunda değerlendirilir.

5. Soru

Bir düşünür şöyle demektedir:
“İnsan kötü bir davranışı kendi tercihiyle gerçekleştirmemiş olsaydı, onun bu davranış sebebiyle kınanması ve cezalandırılması adaletle bağdaşmazdı.”
Bu düşünce aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine daha yakındır?

A) Kaderiyye

B) Cebriyye

C) Mürcie

D) Haricilik

E) Eşarilik

Çözümü Gör

Çözüm

İnsanın ahlaki sorumluluğunu özgür tercihle temellendiren yaklaşım Kaderiyye ile daha yakından ilişkilidir. İnsan fiillerindeki özgürlüğe yapılan vurgu bu ekolün belirgin özelliklerindendir.

6. Soru

Cebriyye ile Kaderiyye karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru bir ayrım ortaya koyar?

A) Cebriyye insan özgürlüğünü, Kaderiyye ise zorunluluğu savunur.

B) Her iki ekol de insan iradesini bütünüyle reddeder.

C) Cebriyye zorunluluğa, Kaderiyye insanın iradi tercihine daha fazla vurgu yapar.

D) Kaderiyye büyük günah işleyeni zorunlu olarak tekfir eder.

E) Cebriyye iman ile amel arasındaki ilişkiyi ertelemeyi savunur.

Çözümü Gör

Çözüm

İki ekol arasındaki temel fark insan fiillerinin açıklanmasında ortaya çıkar. Cebriyye zorunluluğu, Kaderiyye ise insanın özgür iradesini öne çıkarır.

7. Soru

Bir kelam öğretmeni iki görüşü tahtaya yazmıştır:
I. “İnsan, rüzgârın önündeki yaprak gibi fiillerinde zorunludur.”
II. “İnsan yaptığı davranışlardan sorumlu olabilmek için gerçek bir tercih imkânına sahip olmalıdır.”
Bu görüşler sırasıyla aşağıdakilerden hangileriyle ilişkilendirilebilir?

A) Kaderiyye - Cebriyye

B) Cebriyye - Kaderiyye

C) Mürcie - Haricilik

D) Mutezile - Cebriyye

E) Eşarilik - Mürcie

Çözümü Gör

Çözüm

Birinci görüş insan iradesini ortadan kaldıran cebr anlayışını, ikinci görüş ise insan özgürlüğünü vurgulayan Kaderiyye yaklaşımını yansıtır.

8. Soru

Cebriyye anlayışının en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

A) Vasıl b. Ata

B) Ebu Mansur el-Maturidi

C) Cehm b. Safvan

D) Ebu’l-Hasan el-Eşari

E) Hasan el-Basri

Çözümü Gör

Çözüm

Cehm b. Safvan, insan fiillerindeki zorunluluğa yaptığı güçlü vurgu nedeniyle Cebriyye düşüncesinin önde gelen isimleri arasında zikredilir.

9. Soru

Kaderiyye düşüncesinin erken dönem temsilcileri arasında aşağıdaki isimlerden hangisi yer alır?

A) Ma‘bed el-Cüheni

B) Cehm b. Safvan

C) Ebu’l-Hasan el-Eşari

D) Ebu Mansur el-Maturidi

E) İmam Şafii

Çözümü Gör

Çözüm

Ma‘bed el-Cüheni, insanın fiillerindeki özgürlüğü vurgulayan erken Kaderiyye düşüncesinin önemli temsilcilerinden biri kabul edilir.

10. Soru

Bir araştırmacı, insan fiilleri konusunda ortaya çıkan görüşleri şu şekilde sınıflandırmıştır:
I. İnsan iradesini neredeyse tamamen ortadan kaldıran yaklaşım
II. İnsan özgürlüğüne geniş alan tanıyan yaklaşım
III. İlahi yaratma ile insan sorumluluğunu birlikte açıklamaya çalışan yaklaşım
Bu sıralamada ilk iki yaklaşım aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) Mürcie - Haricilik

B) Cebriyye - Kaderiyye

C) Kaderiyye - Cebriyye

D) Maturidilik - Cebriyye

E) Eşarilik - Mutezile

Çözümü Gör

Çözüm

Cebriyye insan iradesini oldukça sınırlarken Kaderiyye insanın özgür seçim gücüne geniş yer verir. Daha sonraki Sünni kelam sistemleri ise ilahi yaratma ile insan sorumluluğunu birlikte açıklamaya çalışmıştır.

11. Soru

Bir kimse yaptığı haksızlık için “Benim hiçbir seçimim yoktu; zaten bunu yapmaya mecburdum.” diyerek bütün sorumluluğu kendisinin dışında görmektedir.
Bu düşünce biçimi aşağıdaki kelami eğilimlerden hangisine yakındır?

A) Kaderiyye

B) Mutezile

C) Cebriyye

D) Maturidilik

E) Mürcie

Çözümü Gör

Çözüm

İnsanın kendi tercihini ve sorumluluğunu bütünüyle reddeden bu yaklaşım cebr düşüncesiyle örtüşmektedir. İslam ahlakında ise insanın iradi davranışlarından sorumlu olduğu kabul edilir.

12. Soru

Kaderiyye’nin insan iradesine güçlü biçimde vurgu yapmasının temelinde aşağıdaki düşüncelerden hangisinin bulunduğu söylenebilir?

A) Ahlaki sorumluluğun gerçek bir tercih imkânını gerektirmesi

B) İnsanın hiçbir davranışından sorumlu olmaması

C) Her davranışın zorunlu olarak gerçekleşmesi

D) Amelin imanla hiçbir şekilde ilişkilendirilmemesi

E) Büyük günahın kişiyi zorunlu olarak dinden çıkarması

Çözümü Gör

Çözüm

Kaderiyye, insanın yaptığı davranışlardan sorumlu tutulabilmesi için onun gerçek anlamda tercih sahibi olması gerektiğini vurgular.

13. Soru

Cebriyye’nin insan fiillerine ilişkin yaklaşımı kabul edildiğinde aşağıdaki kavramlardan hangisini temellendirmek daha problemli hâle gelir?

A) Ahlaki sorumluluk

B) Vahyin dili

C) Meleklerin varlığı

D) Peygamberlerin sayısı

E) Kutsal kitapların isimleri

Çözümü Gör

Çözüm

Eğer kişinin hiçbir seçim alanı bulunmadığı kabul edilirse yaptığı davranışlardan neden sorumlu tutulduğu sorusu ortaya çıkar. Bu sebeple cebr anlayışının en fazla tartışılan yönlerinden biri ahlaki sorumluluk meselesidir.

14. Soru

Bir kelamcı, insan özgürlüğünü savunurken Allah’ın irade ve kudretinin kapsamını açıklamakta zorlanmakta; başka bir kelamcı ise ilahi kudreti vurgularken insan sorumluluğunu açıklamakta güçlük yaşamaktadır.
Bu iki uç yaklaşım sırasıyla aşağıdakilerden hangileriyle ilişkilendirilebilir?

A) Cebriyye - Kaderiyye

B) Kaderiyye - Cebriyye

C) Mürcie - Haricilik

D) Eşarilik - Maturidilik

E) Haricilik - Mürcie

Çözümü Gör

Çözüm

Kaderiyye insan özgürlüğünü oldukça güçlü biçimde öne çıkarırken Cebriyye ilahi belirlenmişliği vurgulayarak insan iradesini son derece sınırlar. Kelam tarihinde daha sonraki yaklaşımlar bu iki alanı birlikte açıklamaya yönelmiştir.

15. Soru

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Kaderiyye ile Mutezile arasındaki düşünsel ilişkiyi en doğru biçimde açıklar?

A) Aralarında hiçbir düşünsel benzerlik bulunmaz.

B) Mutezile, insan özgürlüğü konusunda Kaderiyye’nin bazı görüşlerine yakın bir yaklaşım geliştirmiştir.

C) Kaderiyye, Mutezileden sonra ortaya çıkmış bir fıkıh mezhebidir.

D) Mutezile insan iradesini bütünüyle reddetmiştir.

E) Her iki hareketin temel görüşü büyük günah işleyenin tekfir edilmesidir.

Çözümü Gör

Çözüm

Kaderiyye’nin insan özgürlüğüne yaptığı vurgu, daha sonra Mutezilenin insan fiilleri ve ilahi adalet anlayışında da güçlü biçimde görülmüştür. Bununla birlikte iki hareket tamamen özdeş kabul edilmez.

16. Soru

Aşağıdakilerden hangisi Cebriyye’nin görüşlerinden hareketle doğrudan çıkarılamaz?

A) İnsan fiillerinde zorunluluğa vurgu yapıldığı

B) İnsanın irade alanının oldukça daraltıldığı

C) İlahi kudretin güçlü biçimde öne çıkarıldığı

D) İnsan davranışlarının bütünüyle kendi bağımsız yaratmasının sonucu kabul edildiği

E) Ahlaki sorumluluk konusunda tartışma ortaya çıktığı

Çözümü Gör

Çözüm

İnsanın fiillerini bağımsız biçimde gerçekleştirdiğini veya yarattığını savunmak Cebriyye’nin değil, insan özgürlüğünü daha güçlü vurgulayan yaklaşımların yöneldiği görüştür.

17. Soru

Bir öğrenci kelam ekollerini karşılaştırırken şu tabloyu hazırlamıştır:
Cebriyye: İnsan fiillerinde zorunluluk
Kaderiyye: İnsan iradesine güçlü vurgu
Maturidilik: İnsan tercihini ve ilahi yaratmayı birlikte açıklama
Eşarilik: Kesb kavramıyla insan sorumluluğunu açıklama
Bu tabloyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Yalnızca ilk satır doğrudur.

B) İlk iki satır yanlıştır.

C) Son iki satır yanlıştır.

D) Verilen eşleştirmeler genel olarak doğrudur.

E) Kaderiyye ve Cebriyye yer değiştirmelidir.

Çözümü Gör

Çözüm

Cebriyye zorunluluk, Kaderiyye özgürlük vurgusuyla öne çıkar. Maturidilik ve Eşarilik ise farklı açıklamalarla insan sorumluluğunu Allah’ın yaratmasıyla birlikte temellendirmeye çalışır.

18. Soru

Bir görüşün “kader inancı” ile “insanın hiçbir iradesinin bulunmadığı” düşüncesini aynı şey kabul etmesi aşağıdakilerden hangisi bakımından sorunludur?

A) Kader inancının insanın seçim ve sorumluluğunu zorunlu olarak ortadan kaldırmaması

B) Kaderin yalnızca geçmiş olaylarla ilgili olması

C) İslam’da insanın bütün fiillerini bağımsız yaratıcı kabul edilmesi

D) Kaderin peygamberlere imanla aynı kavram olması

E) İradenin yalnızca ahiret hayatında bulunması

Çözümü Gör

Çözüm

Kader inancı, insanın iradesiz ve sorumsuz olduğu anlamına gelmez. Cebrî yorum ile kader inancını özdeşleştirmek doğru değildir; insan kendi tercih alanındaki davranışlarından sorumludur.

19. Soru

İnsan fiilleri konusunda Cebriyye ve Kaderiyye’nin iki uç yaklaşım oluşturduğu düşünüldüğünde, Ehl-i sünnet kelamının geliştirdiği açıklamaların temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hem ilahi yaratmayı hem de insanın irade ve sorumluluğunu korumak

B) İnsanın bütün fiillerini bağımsız biçimde yarattığını kabul etmek

C) İnsanın hiçbir seçim gücünün bulunmadığını savunmak

D) Kader konusunu tamamen reddetmek

E) Ahlaki sorumluluğu yalnızca peygamberlere özgü görmek

Çözümü Gör

Çözüm

Maturidi ve Eşari yaklaşımlar farklı açıklamalar geliştirmiş olsa da her ikisi de Allah’ın yaratıcı oluşunu korurken insanı ahlaki sorumluluğu bulunan bir varlık olarak açıklamaya çalışmıştır.

20. Soru

Bir öğretmen öğrencilerine şu görüşleri vermiştir:
I. “İnsan fiillerinde adeta zorunludur.”
II. “İnsanın sorumlu olması gerçek bir tercih gücünün bulunmasını gerektirir.”
III. “İlahi yaratma kabul edilirken insanın tercih ve sorumluluğu da yok sayılamaz.”
Bu görüşler kelam tarihindeki gelişim dikkate alındığında sırasıyla aşağıdaki yaklaşımlardan hangileriyle ilişkilendirilebilir?

A) Kaderiyye - Cebriyye - Haricilik

B) Cebriyye - Kaderiyye - Ehl-i sünnet kelamı

C) Mürcie - Mutezile - Cebriyye

D) Cebriyye - Haricilik - Mürcie

E) Kaderiyye - Mürcie - Cebriyye

Çözümü Gör

Çözüm

İlk görüş Cebriyye’nin zorunluluk anlayışını, ikinci görüş Kaderiyye’nin insan özgürlüğüne yaptığı vurguyu, üçüncü görüş ise Maturidilik ve Eşarilikte farklı biçimlerde geliştirilen Ehl-i sünnet yaklaşımını yansıtır.

Cevaplarını işaretlediysen sonucu görmek için testi bitir.

Test Sonucun

0 Doğru

0 Yanlış

0 Boş

Doğru cevaplar ve çözümler soruların altında gösterildi.

DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi Online Testi Hakkında

DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi, KPSS Din Hizmetleri Alan Bilgisi Testi (DHABT) Denemeleri kapsamında hazırlanan 20 soruluk özgün bir çalışma testidir. Testte 20 soruya ait açıklamalı çözüm bulunmaktadır.

Bu testte öne çıkan soru içerikleri: Hicri I. yüzyılda Müslümanlar arasında insanın davranışlarını özgür iradesiyle gerçekleştirip gerçekleştirmediği tartışılmaya… • Bir kelamcı, “İnsan yaptığı davranışların gerçek faili değildir. Yapıp ettikleri üzerinde bağımsız bir seçim gücünden söz edilemez.”… • Bir öğrenci, Cebriyye anlayışına yönelik şu eleştiriyi yapmıştır: “İnsan gerçekten tercih yapamıyorsa yaptığı kötülüklerden sorumlu…

DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi Testinde Neler Soruluyor?

Hicri I. yüzyılda Müslümanlar arasında insanın davranışlarını özgür iradesiyle gerçekleştirip gerçekleştirmediği tartışılmaya…
Bir kelamcı, “İnsan yaptığı davranışların gerçek faili değildir. Yapıp ettikleri üzerinde bağımsız bir seçim gücünden söz edilemez.”…
Bir öğrenci, Cebriyye anlayışına yönelik şu eleştiriyi yapmıştır: “İnsan gerçekten tercih yapamıyorsa yaptığı kötülüklerden sorumlu…
Erken dönem kelam tartışmalarında bir başka grup ise insanın davranışlarında gerçek bir tercih sahibi olduğunu vurgulamış ve insan…
Bir düşünür şöyle demektedir: “İnsan kötü bir davranışı kendi tercihiyle gerçekleştirmemiş olsaydı, onun bu davranış sebebiyle…

DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi Nasıl Çözülmeli?

Soruları önce yardım almadan cevaplayın. Testi tamamladıktan sonra doğru ve yanlış sayılarınızı kontrol edin. Açıklaması bulunan sorularda Çözümü Gör alanını açarak yalnız doğru seçeneği değil, cevabın gerekçesini de inceleyin.

Bu sayfa 20 sorudan oluşur. 20 soruda açıklamalı çözüm bulunmaktadır.

Sık Sorulan Sorular

DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi kaç sorudan oluşuyor?

Bu online test toplam 20 sorudan oluşmaktadır.

DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi çözümlü mü?

Evet. Testte 20 soru için açıklamalı çözüm bulunmaktadır.

Test sonucumu nasıl görebilirim?

Soruları işaretledikten sonra sayfanın altındaki Testi Bitir düğmesine basarak doğru, yanlış ve boş sayılarını görebilirsiniz.

DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi Çöz

DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi Online Testi Hakkında

DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi Testinde Neler Soruluyor?

DHBT Cebriyye ve Kaderiyye Testi Nasıl Çözülmeli?

KPSS Din Hizmetleri Alan Bilgisi Testi (DHABT) Denemeleri İçin Diğer Testler

Sık Sorulan Sorular