Varlık Felsefesi Test Çöz

Demokritos ilk materyalist filozoflardan biridir Varlığın oluşumunu en küçük madde anlamına gelen atomlarla açıklar. O’na göre, her ne varsa atomların yapısal özelliklerinin bir yansımasıdır. Demokritos’u atomcu düşünmeye iten gerekçeler arasında, içinde yaşadığı toplumun somut olanı önceleyen yaklaşımı gösterilebilir.

Parçaya göre Demokritos için aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Herakleitos’a göre "Değişmedeki değişmezliği sağlayan şey logos’tur."

Buna göre Herakleitos’un varlık anlayışına uygun açıklama aşağıdakilerden hangisidir?

Platon, ünlü mağara öğretisinde dünyadaki varlıkları, ideaların yansıyan gölgeleri olarak tasarlar. O’na göre dünyanın maddi ve bireysel varlıkları eksik, yetersiz ve olumsuz özelliklere sahip oldukları için asıl varlık olamazlar.

Buna göre Platon’un idealar öğretisi ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

Hegel, varlığın kendisini ‘’Geist’’ (akıl/tin/ruh) olarak görür. O’na göre geist aşama aşama; evren, insan, toplum; son olarak da sanat, din ve felsefeye dönüşür. Tez, antitez, sentez diyalektiği içerisinde gerçekleşen bu değişim ve dönüşüm süreçleri; geist’ın yapısındaki, kendini bilmeye ve gerçekleştirmeye zorlayan çelişkiden kaynaklanır.

Hegel’in varlık anlayışına göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Asıl varlığı kendi dışında arama çabasına yönelen insan, bir bakıma bu tavrı ile kendi gerçekliğine gözlerini kapamış olur. Oysa Fichte’nin ifadesi ile varlık olmanın değerini oluşturacak tek kaynak, insanın kendi zihinsel algısıdır, denebilir.

Buna göre insan algısını varlığın kaynağı olarak gören yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

“Var olan” denilince, yalnızca beş duyu organımızla algıladıklarımız akla gelmemelidir. Atomdan galaksilere, Tanrı’dan Anka Kuşu’na dek pek çok nesne gerçekte yahut zihinde ayrı bir varlık alanına karşılık gelmektedir.

Metinde varlığa dair anlatılmak istenen temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Hobbes’a göre, “var olan” şeyler üzerinde düşünen bir öznenin, olup biteni gerekçe göstererek, olması gerekene ulaştığını iddia etmesi hatalı bir akıl yürütme biçimidir. Olandan olması gereken çıkmaz. Çünkü olan iyi şeyler üzerinden, genel bir “iyi ideası”na ulaştığımızı iddia ettiğimizde, bir başkası da çıkıp diyecektir ki “eee her şey de iyi ve güzel değil ki!” O yüzden biz ancak var olanlar üzerinde konuşup tartışabiliriz. Olması gereken üzerinde uzlaşı beklemek, belki iyi niyetli bir girişim olsa bile sonuçta boşa heba edilmiş zamandan ibarettir.

Hobbes’un bu düşünceleri aşağıdakilerden hangisiyle örtüşmektedir?

Aristoteles’i, içinde bulunduğumuz bu dünyada, var olan şeyler arasındaki düzen fikri, “nedensellik” ilkesine itmiştir. Hume ise tam tersine “nedensellik” düşüncesini reddedip, bunun bir alışkanlıktan kaynaklandığını, evrende düzensizliği de görebileceğimizi savunmaktadır.

Bu iki görüşten yola çıkılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Anaksimenes, nitelik bakımından değişmeyen, kendisiyle aynı kalma özelliği gösteren, gevşeyip yoğunlaşabilen bir maddenin, varlığın özü olabileceğini iddia ederken, Empedokles ise birbiriyle karışıp daha sonra ayrılabilen, fakat kendisi değişmeyen ilk madde üzerinde karar kılmıştır. Demokritos’ta ise bu sorunun cevabı, maddenin temeli olan atom fikrine dönüşmüştür.

Parçada aşağıdaki görüşlerden hangisi açıklanmaktadır?

Felsefe tarihinde pek çok filozof, töz problemiyle ilgilenmiştir. Leibniz, cevherlerin sonsuz sayıda, her biri bölünemez bir “monad”; yani bir “birlik”ten oluştuğunu düşünmektedir. Demokritos’un söylediğinin tersine, cevherin etkinliğini ve gücünü, maddî bir şey olarak değil, maddî olmayan bir şey olarak düşünmüştür. Descartes ise; varlığın “ruh-beden” olmak üzere iki, Spinoza ise “Bir” cevherden oluştuğunu ifade etmektedir.

Parçada anlatılan görüşlerin ortak problemi aşağıdakilerden hangisidir?