AYT Edebiyat Genel Tekrar Testi 2 Çöz

Halit Ziya Uşaklıgil, Servet-i Fünun romanının en önemli ismidir. Eserlerinde realizm ve natüralizm etkisi görülür. Romanlarında bireyin iç dünyasını ve sosyal çevresiyle yaşadığı çatışmaları işler. Mai ve Siyah, Batı hayalleriyle yaşayan bir gencin hayal kırıklığını, Aşk-ı Memnu ise yasak aşkın birey ve aile üzerindeki yıkımını konu alır. Bu eserlerde psikolojik derinlik, toplumsal çözümleme ve betimlemeler dikkat çeker.

Bu parçada anlatılan yazarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Ahmet Haşim, Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati dönemlerinin etkisiyle şiire başlamış; daha sonra Servet-i Fünun’un ağır dilini sadeleştirerek, bireysel temaları işlemiştir. Şiir anlayışını “Şiir, musiki ile söz arasında bir şeydir.” diyerek tanımlar. Empresyonizm (izlenimcilik) etkisindeki şiirlerinde doğa tasvirleri ve duygular ön plandadır. Piyale ve Göl Saatleri onun önemli şiir kitaplarındandır.

Buna göre Ahmet Haşim’in şiir anlayışı aşağıdakilerden hangisiyle en iyi ifade edilir?

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında bireyin iç dünyasına yönelen romanlar, özellikle 1950’li yıllardan itibaren artış göstermiştir. Ahmet Hamdi Tanpınar, bireyin zamanla kurduğu ilişkiyi sorgularken; Peyami Safa, ruhsal çatışmaları ve kimlik arayışını işler. Bu eserlerde bireyin geçmişiyle hesaplaşması, içe dönüş ve psikolojik çözümlemeler öne çıkar.

Bu anlayışla yazılmış bir roman aşağıdakilerden hangisidir?

Servet-i Fünun topluluğu, bireysel konulara yönelmiş, sanat için sanat anlayışını benimsemiştir. Aruz vezniyle yazdıkları şiirlerinde ahenk ve müzikaliteye önem vermişlerdir. Fransız edebiyatından etkilenmişler; özellikle parnasizm ve sembolizm akımlarını benimsemişlerdir.

Bu toplulukla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Milli Edebiyat hareketi, dilde sadeleşmeyi savunmuş, halk edebiyatı geleneklerinden beslenmiştir. Bu dönemin sanatçıları Anadolu’ya yönelmiş, halkın yaşamını ve sorunlarını konu edinmiştir. Şiirde hece ölçüsünü benimsemişlerdir. Ziya Gökalp, bu hareketin teorik temelini oluştururken; Mehmet Emin, Ömer Seyfettin gibi isimler eserleriyle katkı sağlamıştır.

Aşağıdakilerden hangisi Milli Edebiyat sanatçılarından biri değildir?

“Garip” topluluğu, geleneksel şiiri reddetmiş, ölçü, uyak, sanatlı söyleyiş gibi unsurlara karşı çıkmıştır. Günlük konuşma diliyle yazdıkları şiirlerde sıradan insanın hayatına, duygularına ve mizahına yer vermişlerdir. Bu hareketin öncüsü Orhan Veli’dir.

Bu anlayışla yazılan bir şiirde aşağıdakilerden hangisinin olması beklenmez?

Toplumcu gerçekçi edebiyatçılar, eserlerinde işçi sınıfının, köylülerin ve ezilen kesimlerin yaşamını ve sorunlarını anlatır. Sanatı toplum için bir araç olarak görürler. Orhan Kemal, Yaşar Kemal, Fakir Baykurt gibi yazarlar bu anlayışla eser vermiştir.

Aşağıdakilerden hangisi toplumcu gerçekçi bir eser değildir?

Divan edebiyatı sanatçıları, şiirde soyut ve ideal güzellik anlayışına önem verir. Aşk, doğa, sevgili gibi temaları mazmunlar (kalıplaşmış benzetmeler) ile işlerler. Gazel, kaside, mesnevi gibi nazım biçimleri kullanırlar. Aruz ölçüsü esas alınır.

Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi divan edebiyatı için söylenemez?

Sait Faik Abasıyanık, modern Türk hikâyeciliğinin kurucularındandır. Hikâyelerinde sıradan insanların yaşamlarını, deniz kıyılarındaki kasabaları, İstanbul’un ara sokaklarını işler. “Durum hikâyesi” geleneğini sürdüren sanatçı, bireyin iç dünyasına ve yalnızlığına da önem verir.

Sait Faik’in hikâyeciliği ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Ahmet Mithat Efendi, halkı eğitme amacıyla eserler yazmış; bu yönüyle “yazı makinesi” olarak anılmıştır. Romanlarında olay akışını sık sık kesip okuyucuya bilgi verir. Bu nedenle romanları teknik açıdan kusurlu, ama öğretici niteliktedir. Batılı anlamda roman tekniği değil, halkı eğitici içerik ön plandadır.

Bu durum Ahmet Mithat’ın hangi yönüyle açıklanabilir?