10. Sınıf Hikaye Test Çöz

Bu ne hâldur sana zulmet içinde

Niçe uyuyasın gaflet içinde

Kişi kim Hak yolından taşra dura

Dutup boynına kendü zencîr ura

Ömür geçdi dirigâ giç uyandum

Bu dünyâ bana bâkî kala sandum

Ömür geçdi dahı uyanmagın yok

Kin ü gaybet suyına kanmagun yok

Risaletü’n-Nushiyye adlı mesneviden alınan bu dizeler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Kan-Turalı aydur:

– Bu dünyayı erenler (yiğitler) akıl ile bulmuşlardır. Bunun önünden sıçrayayım, ne hünerim var ise göstereyim, didi. Adı görklü (güzel) Muhammed’e salavat getürdi, boğanın öninden savuldı. Boğa boynuzı üzerine dikildi. Kuyruğından üç kere küterip (kaldırıp) yire çaldı. Sünükleri (kemikleri) hurd oldı (un ufak oldu). Bastı, boğazladı, bıçak çıkarup derisin yüzdi. Eti meydanda koyup derisini tekürün önine getürüp aydur:

– Tan ile kızunı mana viresin, didi.

Dede Korkut Hikâyeleri’nden alınan bu metnin teması aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdakilerden hangisi Türk edebiyatının bilinen ilk mesnevisidir?

Aldı Aslı Ne gezersin melül bu yerde?

Aman Kerem beni rüsvay eyleme

Beni sana kısmet etmiş Yaradan,

Aman Kerem beni rüsvay eyleme

Aldı Kerem

Keşiş bahçesinde bir güzel gördüm,

Aklımı başımdan aldı ne çâre?

Taramış zülfünü, dökmüş yüzüne, Serimi sevdâya saldı ne çâre?

Kerem ile Aslı isimli halk hikâyesinden alınmış bu parçanın anlatım tutumuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Padişah beyaz tülbent sarılı, çifte tuğlu yusufiyesini yine çok öne eğmişti. Kaşları hiç görünmüyordu, yüzü her vakitkinden daha ziyade sertti. İnce murassa direkler üstünde kurulmuş donuk zümrütten bir kubbeyi andıran loş sükûnunu:

– “Kızılelma” neresi? İçinizde bilen var mı? suali bozdu.

– ! – ?

– ! .

– ? Kimse cevap veremedi. Herkes önüne bakıyordu. Padişah:

– Bunu sormak için sizi çağırdım, dedi. Otağımızın etrafında daima bu narayı işitiriz. İşte bakınız. Yine “Kızılelma’ya, Kızılelma’ya…” diye bağrışıyorlar… Burası neresidir? Binlerce defa ismini işittiğim bu memleketin neresi olduğunu öğrenmek isterim.

Tamışvar fatihi Ahmet Paşa kekeledi:

– Viyana olsa gerek, padişahım. Padişah öteki vezirlere döndü:

– Öyle mi? – …

Ömer Seyfettin’e ait “Kızılelma Neresi?” adlı hikâye metnindeki anlatım teknikleri ve ögelerinin işlevleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi hikâyelerinin özelliklerinden biri değildir?

. (I) Risaletü’n-Nushiyye, Yunus Emre’nin mesnevi tarzında kaleme aldığı bir eseridir. (II) Yunus Emre, bu eserinde insanın nefis mücadelesini, tasavvuf ahlakını, insanın yaratılış sırrını anlatmaktadır. (III) O, bu temaları ele alırken Anadolu Türklüğünün XIII. yüzyılda yaşam biçiminden aldığı olay ve motifleri kullanmıştır. (IV) Eserde dönemin edebî dili olan Farsçanın etkisi açıkça görülür. (V) Risaletü’n-Nushiyye, XIII. ve XIV. yüzyıl Türk mesnevi edebiyatının en güzel örneklerindendir.

Yukarıdaki metinde numaralanmış cümlelerden hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

Aşağıdaki eserlerden hangisinin türü mesnevidir?

O senenin şedid ve medid mevsim-i şitâsı hükm-fermâ olmağa başladığı zaman, Behcet Bey, ileride kıl ü kâle sebep olmamak ve düğün masarifini îfâ etmek için Dilsitan’ı satmak istiyordu. Fakat pek geç. Zîrâ satılmak için vücuden mükemmel olması lâzım gelen Dilsitan’ın bir ciğeri eksikti. Bu ye’s-efzâ, bu musır, bu muannid öksürük bazı geceler, derece-i ifrata vararak evde herkesi ve bil-husus Behcet Bey’i rahatsız ettiğinden, Dilsitan’ı evin bir köşesindeki eksikliği cihetiyle hâli, rutubeti sebebiyle metruk bir odaya koymuşlardı ki, hastalığın sür’at-i terakkisine bu rutubetin pek tesiri olmuştu. Cevr-i Felek Kalfa odaya girip de en son nefesini âlâm ve ıztırap içinde almağa boş yere çalışan Dilsitan’a, yaşlarla dolu gözlerini nasbettiği zaman, yukarıdan, kemal-i neş’e vü şetaretle devam eden düğünün âvâze-i zevk ü şevki bu odaya aksediyordu.

Samipaşazade Sezai’nin “Küçük Şeyler” adlı hikâye kitabından alınmış bu parça için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?